VS keurt verkoop van 500 Patriot-raketten aan Ukraïne goed

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken keurde de verkoop van 500 Patriot-afweerraketten aan Ukraïne goed. Patriot is een Amerikaans luchtverdedigingssysteem dat raketten, drones en vliegtuigen kan onderscheppen. Het systeem geldt als een van de weinige westerse wapens die ook binnenkomende ballistische raketten kunnen uitschakelen. Ook Nederland en Duitsland gebruiken het systeem in hun eigen luchtverdediging. Het gaat volgens het ministerie om een deal van ongeveer 2,1 miljard dollar, omgerekend circa 1,9 miljard euro. Ukraïne drong al langer aan op snellere leveringen, vanwege de winter en aanhoudende Russische aanvallen op de energie-infrastructuur. Rusland beschiet elektriciteitscentrales en gasinstallaties in Ukraïne vooral in de wintermaanden, als de vraag naar stroom en verwarming het hoogst is. Een grote Amerikaanse wapenverkoop aan het buitenland moet eerst langs het Congres, dat de deal nog kan blokkeren of aanpassen. Het Amerikaanse Congres moet deze verkoop dus nog beoordelen.

Ukraïne betaalt de raketten niet zelf. De financiering loopt via bijdragen van bondgenoten zoals Canada, Duitsland en Noorwegen, binnen het Amerikaanse Jumpstart-programma. Dat programma laat bondgenoten van Ukraïne meebetalen aan Amerikaans wapentuig voor het land. Een aanvullende lening van de Europese Unie voor steun aan Ukraïne vult die bijdragen van de bondgenoten verder aan. Wapenfabrikant Lockheed Martin levert de raketten. Het bedrijf bouwt het Patriot-systeem al decennia en is een van de grootste wapenleveranciers van de Verenigde Staten, met klanten bij meerdere NAVO-bondgenoten en andere westerse partners wereldwijd. De Europese Unie steunt Ukraïne al sinds de Russische invasie met leningen en subsidies voor militaire en financiële hulp, naast de bijdragen die lidstaten apart doen, los van de Amerikaanse wapenverkopen zelf.

President Zelenski waarschuwde dat de raketten door de beperkte Amerikaanse productiecapaciteit mogelijk pas over enkele jaren geleverd worden. Hij riep de Verenigde Staten en Europese bondgenoten op om tijdelijk raketten uit bestaande voorraden over te dragen, in afwachting van nieuwe productie. Zelenski zei dat Kijev al bijna een maand had gewacht op de goedkeuring, terwijl Rusland de aanvallen op infrastructuur richting de winter opvoert. Ukraïne is voor zijn luchtverdediging tegen Russische raketten en drones grotendeels afhankelijk van westerse wapensystemen zoals Patriot. Zelenski pleit al vanaf het begin van de Russische invasie voor meer en snellere westerse wapenleveringen, met het argument dat elke vertraging burgers, steden en energievoorzieningen in Ukraïne blootstelt aan Russische aanvallen.

Fabrikant Lockheed Martin meldt dat die wachttijd samenhangt met de beperkte Amerikaanse productie van Patriot-raketten. De Verenigde Staten produceren jaarlijks ongeveer 600 Patriot-raketten, wat de snelheid van levering aan Ukraïne beperkt. Het bedrijf kondigde begin 2026 een overeenkomst met het Amerikaanse ministerie van Defensie aan om die jaarlijkse productiecapaciteit van PAC-3 MSE-raketten te verhogen van circa 600 naar 2000. Die opschaling moet verspreid over zeven jaar plaatsvinden. Zo’n uitbreiding van een productielijn voor geleide wapens vergt nieuwe fabrieken, extra personeel en toeleveranciers, en gaat dus niet van de ene op de andere dag. De wereldwijde vraag naar het Patriot-systeem blijft intussen groot. Tot die hogere productie er is, blijft de goedkeuring van het Congres de volgende stap voor de 500 raketten die Ukraïne nu is toegezegd.